Apple i TSMC w nowej erze – AI zmienia zasady gry w półprzewodnikach

Kto dziś rządzi w krzemie: Apple, TSMC czy już Nvidia? Jeśli szukasz odpowiedzi w benchmarkach i keynote’ach, patrzysz w złym miejscu. Prawdziwa gra toczy się o moce produkcyjne, węzły procesowe i to, kto pierwszy stawia miliardy na stoliku.

Przez dekadę sojusz Apple-TSMC był maszynką do robienia przewagi. Apple płaciło, TSMC budowało, a reszta goniła. Dziś układ sił się przesuwa: sztuczna inteligencja wywraca hierarchię zamówień, a iPhone’owy gigant musi walczyć o dostęp do tych samych fabów, których rozwój współfinansował. To historia partnerstwa, które zbudowało współczesne półprzewodniki – i właśnie wchodzi w nową fazę.

To ważne, bo ten duet wyznacza tempo całej branży. Od smartfonów po centra danych, od 20 nm do 2 nm i dalej – to, kto dostanie pierwsze wafle z nowego węzła, przekłada się na produkty na półkach, marże i kursy akcji. A gdy AI zjada świat, nawet tak wielki klient jak Apple musi ustawić się w kolejce.

Jak Apple zostało „pierwszym lokatorem” TSMC

W 2013 r. Morris Chang wziął głęboki oddech i postawił 10 mld dol. na jednego klienta. TSMC uruchomiło 20 nm z niepewną ekonomią, licząc, że Apple wypełni fabryki. „Postawiłem firmę, ale nie sądziłem, że przegram” – mówił później. Nie przegrał. A8 zadebiutował w 2014 r., a TSMC już nie oglądało się za siebie. Od 2014 do 2025 r. wydatki Apple u TSMC urosły z 2 do 24 mld dol.; udział w przychodach foundry z 9% wyskoczył do 25% w szczycie i ustabilizował się w okolicach 20% w 2025 r. Co ważniejsze: przy starcie nowych węzłów Apple regularnie brało ponad połowę mocy, czasem niemal całość. De facto finansowało naukę plonowania krzemu przy każdej dużej zmianie procesu. [2]

Efekt skali był obustronny. Z „kotwicy” za 2-3 mld rocznie TSMC przeszło do dziesiątków miliardów capexu. W latach 2019-2022 wydali łącznie 98 mld dol., więcej niż przez poprzednie 14 lat. Zobowiązania zakupowe Apple skoczyły z 8,7 mld (2010) do 71 mld (2022), a płatności dedykowane TSMC urosły do ponad 23 mld w 2025 r. Tak działa nowoczesny model foundry: nawet największa odlewnia potrzebuje „najpierwszego” klienta z kieszeniami tak głębokimi, by amortyzować ryzyko. [4]

AI wywraca stolik

Tyle że platforma się zmieniła. Smartfony przygasły, HPC i akceleratory AI buchnęły. U TSMC przychody ze „high-performance computing” urosły z ok. 36% (2020) do ok. 58% (2025), a smartfonowe spadły do ok. 29%. Każdy topowy GPU zajmuje gigantyczną powierzchnię wafla, więc na tej samej liczbie wafli robi się mniej sztuk – i moce kurczą się dla innych. W 2024-2025 wzrost poza Apple w TSMC był blisko dwukrotnie szybszy niż u Apple, ciągnięty przez Nvidię, Broadcoma, AMD i własne krzemowe projekty hiperskalerów. [1][2]

W sierpniu ubiegłego roku szef TSMC CC Wei przyjechał do Cupertino z zimnym prysznicem: ceny w górę, a zdolności – niegwarantowane. Według źródeł Culpium, w co najmniej jednym lub dwóch kwartałach Nvidia mogła wyprzedzić Apple jako największy klient TSMC. Finansowo foundry ma się znakomicie: w jednym z ostatnich kwartałów marża brutto doszła do 62,3%. Kiedy popyt jest nieugaszony, a cena akceleratorów sięga dziesiątek tysięcy dolarów, siła przetargowa przesuwa się w stronę fabu. [1]

Bitwa o 2 nm, czyli „kto pierwszy do wafla”

Na tym tle pojawiły się doniesienia, że Apple zarezerwowało niemal połowę początkowych mocy 2 nm w TSMC – z myślą o iPhonie 18 i jako tarcza na wypadek 100% ceł na importowane półprzewodniki, proponowanych przez Donalda Trumpa. Dwie kotwice mają chronić Apple: własne inwestycje w USA i produkcja TSMC w Arizonie, która mogłaby podpaść pod wyłączenia. Jeśli te układanki się zepną, konkurencja może mierzyć się z wąską szyjką butelki, gdy Apple wypuści kolejną generację. [5]

Ale spójrzmy głębiej w mapę węzłów. Według analizy SemiAnalysis, N2 (2 nm) TSMC jest zaprojektowany przede wszystkim pod HPC: zasilanie „od spodu” (backside power, u TSMC jako Super Power Rail), tranzystory GAA, termika pod akceleratory. Smartfony mogą ten węzeł w dużej mierze przeskoczyć, bo koszt/korzyść na tym etapie bardziej premiuje centra danych. Model SemiAnalysis sugeruje, że na N2 udział Apple spadnie do ok. 48% – nie dlatego, że Apple „straciło moc”, ale dlatego, że node preferuje innego klienta. Uwaga na nazwy: „A16” w tym kontekście to nazwa węzła TSMC klasy 1,6 nm, nie mylić z Apple A16 Bionic z iPhone’a 14 Pro. W następnym kroku, przy „A14” (1,4 nm), TSMC ma projektować warianty równocześnie pod mobile i HPC; według tego samego modelu Apple wróci tu do ok. 67% udziału na starcie – najwyżej od N3. Prognozy, jasne, ale poparte ekonomią procesu. [2]

Apple nie jest już tylko „firma od iPhone’a”

Równie istotny jest miks własnych chipów Apple. Udział iPhone’a w „waflowym budżecie” firmy spadł z ok. 74% do ok. 57%, bo rozkręciły się M-ki dla Maców i kolejne układy „C-serii” dla akcesoriów. Efekt? Marże w Macach po odejściu od Intela skoczyły z ok. 28,5% do 39,5%. Wertykalna integracja nie jest sloganem – to twarde punkty procentowe w P&L.

Czy Apple ma plan B?

W tle majaczy jeszcze jedna zmiana: Intel 18A i powrót do rozmów z Samsungiem znów wyglądają jak realne opcje dywersyfikacji na końcówce dekady. Nie chodzi o spektakularną przeprowadzkę z dnia na dzień, ale o dźwignię negocjacyjną w świecie, gdzie TSMC ma w top-10 klientów już ok. 78% przychodów i gdzie dwóch graczy – Apple i Nvidia – może odpowiadać łącznie za ponad 40%.

Gdy odetniemy marketing, zostaje prosta prawda. Apple i TSMC razem zbudowali autostradę, po której dziś pędzi cały przemysł półprzewodników. Tyle że na tej autostradzie pojawił się konwój ciężarówek z napisem „AI”, który zajmuje więcej pasów niż kiedyś smartfony. Apple nadal ma kartę stałego klienta, ale żeby być pierwszym do nowego węzła, musi teraz zagrać nie tylko czekiem, lecz także strategią: rezerwacjami, geopolityką i sprytem w wyborze node’ów.

Podsumowanie? Ten sojusz wciąż definiuje „leading edge”. Pytanie brzmi, czy w erze akceleratorów Apple utrzyma status „pierwszego lokatora” na każdym kolejnym węźle – czy może będzie wybierać swoje bitwy, czekając na te node’y, które znowu grają pod jego sprzęt i marże.

FAQ

Czy Apple wciąż jest największym klientem TSMC?

W niektórych kwartałach prawdopodobnie nie – Nvidia mogła wyprzedzić Apple, co TSMC publicznie nie komentuje. Trend AI powoduje, że klienci HPC rosną szybciej niż smartfonowi. [1][4]

Kiedy iPhone dostanie chipy 2 nm od TSMC?

Najwcześniej w generacji iPhone’a 18, jeśli Apple utrzyma rezerwacje mocy; to zależy od gotowości N2 i decyzji projektowych Apple. Doniesienia mówią o zabezpieczeniu znacznej części początkowej podaży.

Czy Apple naprawdę zarezerwowało prawie połowę mocy 2 nm TSMC?

Według doniesień prasowych tak, ale oficjalnego potwierdzenia brak. Nawet jeśli skala będzie mniejsza, Apple tradycyjnie blokuje duży kawałek startowego wolumenu.

Dlaczego akceleratory AI „zjadają” moce TSMC?

Bo to ogromne, drogie układy o wielkiej powierzchni, które dają foundry wyższy przychód na waflu. Przy ograniczonej liczbie linii produkcyjnych to naturalnie spycha smartfony w kolejce.

Czy Apple może przenieść produkcję do Intela lub Samsunga?

Teoretycznie tak – Intel 18A i Samsung wracają jako sensowne opcje – ale to będzie raczej selektywna dywersyfikacja niż masowa migracja. Zmiana foundry na leading edge to lata pracy i ryzyko.

Źródła

• [1] https://culpium.com/p/exclusiveapple-is-fighting-for-tsmc
• [2] https://newsletter.semianalysis.com/p/apple-tsmc-the-partnership-that-built
• [3] https://semianalysis.com/2025/09/08/huawei-ascend-production-ramp/
• [4] https://michaelparekh.substack.com/p/ai-closer-look-at-the-appletsmc-chip
• [5] https://finance.yahoo.com/news/apple-tsmc-chip-pact-builds-175540203.html